Chuyển dịch năng lượng và cam kết giảm phát thải đang là bài toán chiến lược của doanh nghiệp trên toàn cầu. Tại Việt Nam, nhu cầu tiếp cận nguồn điện xanh của các doanh nghiệp, đặc biệt là khối FDI, đang gia tăng mạnh mẽ nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) khắt khe từ chuỗi cung ứng quốc tế.

Sự ra đời của cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) chính là “cú hích” gỡ rối cho nhu cầu này. Đứng trước làn sóng chuyển dịch, Công ty Cổ phần Tư vấn Xây dựng Điện 2 (PECC2) không chỉ tham gia với tư cách một nhà thầu thiết kế truyền thống, mà đang khẳng định vị thế của một đối tác chiến lược, đồng hành cùng doanh nghiệp từ khâu phát triển nguồn điện tái tạo đến việc thiết lập các giao dịch DPPA phức tạp, biến “giấc mơ năng lượng xanh” thành lợi thế cạnh tranh thực tế.

DPPA và bước ngoặt của thị trường điện cạnh tranh

DPPA (Direct Power Purchase Agreement) hiểu một cách đơn giản là cơ chế cho phép khách hàng tiêu thụ điện quy mô lớn đủ điều kiện được quyền mua năng lượng tái tạo (NLTT) trực tiếp từ các đơn vị phát điện. Thay vì mua điện truyền thống, cơ chế này cho phép hai bên giao dịch qua lưới điện kết nối riêng (đường dây riêng hoặc hệ thống điện mặt trời mái nhà do đơn vị phát điện NLTT đầu tư và sở hữu) hoặc thông qua lưới điện quốc gia. Cùng với các chính sách hay định hướng về điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu thúc đẩy NLTT, DPPA đang tạo ra một thị trường điện linh hoạt, minh bạch và cạnh tranh hơn bao giờ hết.

Chứng chỉ được chuyển giao theo quy định và khách hàng mua điện được sở hữu Chứng chỉ Năng lượng tái tạo (Renewable Energy Certificate - REC) tùy thuộc vào quy định về thị trường chứng chỉ thuộc tính năng lượng tại thời điểm giao dịch và đáp ứng các điều kiện theo quy định. Đây là chứng chỉ xác nhận sản lượng điện được sản xuất từ nguồn NLTT, giúp doanh nghiệp có cơ sở ghi nhận việc sử dụng điện tái tạo trong các báo cáo ESG, đồng thời đáp ứng yêu cầu về phát triển bền vững từ khách hàng, nhà đầu tư và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Bên cạnh những cơ hội, quá trình triển khai DPPA tại Việt Nam cũng đặt ra một số yêu cầu kỹ thuật và pháp lý cần lưu ý. Điển hình là với mô hình DPPA thông qua lưới điện quốc gia, do đặc thù hệ thống lưới điện vận hành với sự tham gia của nhiều nguồn năng lượng khác nhau, việc doanh nghiệp muốn đáp ứng các tiêu chuẩn ESG hay cam kết lộ trình RE100 cần được thực hiện thông qua các cơ chế ghi nhận và chứng nhận phù hợp theo quy định hiện hành. Cũng tại mô hình giao dịch này, đơn vị phát điện NLTT tham gia thị trường điện giao ngay của thị trường bán buôn điện cạnh tranh, khách hàng sử dụng điện lớn thực hiện ký kết Hợp đồng kỳ hạn điện với đơn vị phát điện NLTT và đồng thời ký Hợp đồng mua bán điện với các Tổng Công ty Điện lực. Điều này đòi hỏi cả đơn vị phát điện NLTT lẫn khách hàng sử dụng điện lớn cần nghiên cứu kỹ các quy định pháp lý, quy trình thủ tục, đồng thời có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt kỹ thuật và tài chính khi tham gia để đảm bảo quá trình thực hiện thuận lợi và hiệu quả.

Ngược lại, đối với mô hình DPPA thông qua lưới điện kết nối riêng, việc chứng minh nguồn gốc điện sạch diễn ra thuận lợi do không hòa lưới chung. Tuy nhiên, do điện được truyền tải thông qua hệ thống đường dây riêng giữa bên phát điện và khách hàng, mô hình này thường chỉ khả thi khi khoảng cách địa lý giữa hai bên phù hợp. Điều này tạo ra những hạn chế nhất định trong việc lựa chọn vị trí dự án và quy hoạch nguồn điện.

PECC2 mang đến hệ sinh thái toàn diện cho các dự án theo cơ chế DPPA

Để một dự án có thể tham gia cơ chế DPPA, điều kiện tiên quyết không chỉ là sở hữu nguồn NLTT mà còn cần một chuỗi giải pháp đồng bộ, từ khảo sát, phát triển dự án, lựa chọn mô hình đầu tư, thiết kế, đầu tư xây dựng, đấu nối hệ thống điện đến vận hành, tối ưu khai thác và hoàn thiện các thủ tục liên quan trong suốt vòng đời dự án.

Với kinh nghiệm nhiều năm trong lĩnh vực tư vấn và phát triển các dự án năng lượng, PECC2 cung cấp chuỗi dịch vụ giải pháp toàn diện, đáp ứng các yêu cầu đặc thù khi tham gia cơ chế DPPA. Cách tiếp cận này không chỉ tập trung vào việc phát triển nguồn điện tái tạo mà còn giải quyết đồng bộ các bài toán về kỹ thuật, tài chính và vận hành, giúp khách hàng lựa chọn mô hình đầu tư phù hợp, triển khai dự án hiệu quả và tối ưu giá trị khai thác lâu dài.

Đối với các khách hàng sử dụng điện lớn, PECC2 hỗ trợ đánh giá nhu cầu sử dụng điện, tư vấn lựa chọn mô hình tham gia DPPA phù hợp, đồng thời tìm kiếm, đánh giá và kết nối với các dự án nguồn điện tái tạo đáp ứng yêu cầu về quy mô, tiến độ và định hướng phát triển của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, Công ty sẽ thực hiện tư vấn xây dựng lộ trình sử dụng điện tái tạo phù hợp với các mục tiêu phát triển bền vững, hỗ trợ doanh nghiệp từng bước đáp ứng các cam kết sử dụng điện tái tạo như RE100 cũng như các yêu cầu ngày càng khắt khe từ chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đối với các chủ đầu tư dự án NLTT, trên nền tảng năng lực tư vấn, thiết kế, EPC, quản lý dự án và vận hành, PECC2 đồng hành cùng doanh nghiệp trong toàn bộ quá trình triển khai, từ đánh giá tiềm năng nguồn điện, lập phương án đấu nối, quản lý xây dựng đến vận hành và tối ưu hiệu quả sau khi dự án đi vào khai thác. Đồng thời, Công ty cũng hỗ trợ khách hàng giải quyết các yêu cầu về hòa lưới và các yêu cầu liên quan đến truy xuất nguồn gốc điện năng theo quy định và cơ chế áp dụng, từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn về phát triển bền vững, ESG và các yêu cầu quốc tế liên quan đến sử dụng điện sạch.

Bên cạnh đó, với sự am hiểu về thị trường điện cạnh tranh và cơ chế vận hành của DPPA, đội ngũ chuyên gia PECC2 hỗ trợ đối tác phân tích các kịch bản giá điện, đánh giá rủi ro thị trường và tư vấn các giải pháp tài chính phù hợp, góp phần hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng phương án quản trị chi phí điện năng phù hợp với từng giai đoạn vận hành.

Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện sạch ngày càng gia tăng và cơ chế DPPA mở ra những cơ hội mới cho thị trường điện cạnh tranh, việc tham gia sâu rộng vào các dự án NLTT không chỉ khẳng định năng lực chuyên môn của PECC2 mà còn thể hiện vai trò của Công ty trong quá trình thúc đẩy chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh, bền vững và hiệu quả. Mỗi dự án được triển khai, mỗi thỏa thuận được ký kết đều là một bước tiến góp phần đưa nguồn điện sạch đến gần hơn với dây chuyền sản xuất, tạo nền tảng cho sự phát triển của một hệ sinh thái năng lượng hiện đại và phát thải thấp tại Việt Nam.

Thực hiện: PECC2